Kurs elanında “B1”, vakansiyada “ingilis dili Upper-Intermediate”, sertifikatda “C1” yazılır. Bu hərf və rəqəmlər Avropa Şurasının hazırladığı ümumi dil çərçivəsindən (CEFR) gəlir. Sistem altı səviyyədən ibarətdir və dünyanın hər yerində eyni mənanı verir. Öz səviyyəni bilmək həm öyrənməni planlamağa, həm də CV-ni düzgün yazmağa kömək edir.
Qısaca: altı səviyyə
| Səviyyə | Adı və mənası |
|---|---|
| A1 | Beginner. Başlanğıc: tanış sözləri və sadə ifadələri başa düşürsən. |
| A2 | Elementary. Gündəlik sadə işləri ingiliscə həll edirsən. |
| B1 | Intermediate. Tanış mövzularda sərbəst danışırsan, səyahətdə rahat olursan. |
| B2 | Upper-Intermediate. Xarici həmsöhbətlə rahat danışırsan, işdə dili işlədirsən. |
| C1 | Advanced. Mürəkkəb mətnləri başa düşürsən, fikrini səlis və dəqiq ifadə edirsən. |
| C2 | Proficiency. Dilə demək olar ki, ana dilin kimi hakimsən. |
Kurslarda adlar bir az fərqli ola bilər. Məsələn, Pre-Intermediate adətən A2 ilə B1 arasındakı mərhələdir.
A1: ilk addımlar
A1 səviyyəsində özünü təqdim edir, sadə suallara cavab verir, rəqəmləri, qiymətləri, saatı başa düşürsən. Qarşı tərəf yavaş və aydın danışanda söhbəti izləyə bilirsən.
Nümunə: “I’m Murad. I’m a student. I live in Baku.”
A2: gündəlik həyat
A2-də mağazada, kafedə, aptekdə, hava limanında lazım olan söhbətləri aparırsan. Keçmiş və gələcək haqqında sadə cümlələr qurursan: dünən nə etdin, həftə sonu nə planlaşdırırsan.
Nümunə: “Last weekend I visited my grandparents. Next month I’m going to start a new job.”
B1: sərbəstliyin başlanğıcı
B1 çoxları üçün ən vacib mərhələdir. Bu səviyyədə fikrini sadə də olsa ifadə edir, təəssüratını danışır, səbəb göstərirsən. Səyahətdə demək olar ki, heç bir vəziyyətdə dil maneə olmur.
Nümunə: “I’d like to change my job because I want to work with people.”
B2: iş və təhsil üçün
B2-də uzun söhbətlərdə iştirak edir, fikrini əsaslandırır, xəbərlərin və filmlərin böyük hissəsini başa düşürsən. Bir çox işəgötürən və xarici universitet məhz bu səviyyəni tələb edir.
Nümunə: “Although remote work saves time, I think it can make teamwork harder.”
C1 və C2: yüksək səviyyə
C1-də mürəkkəb mətnləri, idiomları, sətiraltı mənaları anlayırsan. Danışanda söz axtarmırsan, eyni fikri bir neçə yolla deyə bilirsən. C2 isə savadlı dil daşıyıcısına çox yaxın səviyyədir və gündəlik həyat üçün nadir hallarda lazım olur.
Nümunə: “Had I known about the delay, I would have taken a later train.”
Hər səviyyəyə nə qədər vaxt lazımdır?
Cambridge-in təxmini hesablamalarına görə, sıfırdan başlayan adam səviyyələrə təxminən bu qədər saatda çatır:
| Səviyyə | Sıfırdan ümumi saat (təxminən) |
|---|---|
| A2 | 180-200 saat |
| B1 | 350-400 saat |
| B2 | 500-600 saat |
| C1 | 700-800 saat |
Bu rəqəmlər orta göstəricidir. Hər gün məşq edən, çox dinləyən və ucadan danışan adam adətən daha tez irəliləyir. Ən gözəli isə odur ki, hər yeni səviyyə real həyatda yeni imkanlar açır: səyahət, yeni iş, xaricdə təhsil, orijinalda kitab və film.
IELTS balı ilə müqayisə
IELTS imtahanına hazırlaşırsansa, səviyyələr təxminən belə uyğun gəlir: B1 təxminən 4.0-5.0, B2 5.5-6.5, C1 isə 7.0-8.0 bala bərabərdir. Xarici universitetlər çox vaxt 6.0-6.5 bal istəyir, yəni B2 səviyyəsi.
Öz səviyyəni necə bilə bilərsən?
Ən dəqiq yol rəsmi imtahandır, amma özünü yoxlamaq üçün sadə sual da kifayətdir. Aşağıdakılardan hansını rahat edə bilirsən?
- Özün, ailən və işin haqqında bir dəqiqə danışmaq: A1-A2.
- Keçən səyahətini və ya həftə sonunu danışmaq: A2.
- Bir filmin süjetini və ona münasibətini izah etmək: B1.
- Bir mövzunun müsbət və mənfi tərəflərini müzakirə etmək: B2.
- Peşəkar mövzuda təqdimat etmək və suallara hazırlıqsız cavab vermək: C1.
Rahat edə bildiyin sonuncu bənd təxminən sənin səviyyəndir. Oxuyub başa düşürsənsə, amma danışmaq çətin gəlirsə, bu, çox yayılmış haldır. Səbəbini başa düşürəm, amma danışa bilmirəm yazısında izah etmişik.
Növbəti səviyyəyə necə keçməli?
Hər səviyyədə sirr eynidir: bir az çətin gələn, amma əsasən anlaşılan materialla işləmək. Çox asan material yeni heç nə vermir, çox çətini isə ruhdan salır. FluentED-də dərslər A1-dən C1-ə qədər səviyyələrə bölünüb, kitab və videolar da səviyyənə görə təklif olunur. Belə olanda hər gün sənə uyğun materialla işləyirsən və növbəti səviyyə özü yaxınlaşır.