Kursa getməyə vaxt yoxdur, yol uzaqdır, qrafik uyğun gəlmir. Tanışdır? Yaxşı xəbər budur ki, ingilis dilini evdə də öyrənmək olar. Bu gün dinləmək, oxumaq, öz səsini yazıb yoxlamaq üçün hər şey telefonundadır. Əsas məsələ materialın çoxluğu yox, gündəlik vərdişdir.
Evdə öyrənməyin üstünlükləri
- Öz tempinlə gedirsən. Asan mövzunu tez keçirsən, çətinində istədiyin qədər qalırsan.
- Vaxta qənaət edirsən. Yola gedəcək bir saat dərsə qalır.
- Hər gün məşq edə bilirsən. Hər gün 20 dəqiqə həftədə iki dəfə 90 dəqiqəlik dərsdən az vaxtdır, amma yaddaş üçün daha faydalıdır.
- Utanmadan danışırsan. Evdə səhvini heç kim eşitmir, ona görə daha cəsarətlə ucadan deyirsən.
Evdə öyrənmək üçün nə lazımdır?
- Telefon və qulaqlıq. Dinləmək, səsini yazmaq və tətbiqlə məşq etmək üçün bəs edir.
- Dəftər və ya qeydlər. Yeni ifadələri və öz cümlələrini yazmaq üçün.
- Sakit 20 dəqiqə. Bildirişləri söndür, bu vaxtı yalnız ingilis dilinə ayır.
- Səviyyənə uyğun material. Hər şeyi başa düşdüyün material çox asandır, heç nə anlamadığın isə çox çətin. Səviyyəni bilmirsənsə, ingilis dili səviyyələri yazısından başla.
Həftəlik plan
Hər gün eyni işi görmək tez darıxdırır. Ona görə həftəni bir neçə növ məşqə böl:
| Gün | Nə edirsən (20-30 dəqiqə) |
|---|---|
| Bazar ertəsi | Yeni mövzu: 5-7 cümlə dinlə, ucadan de, yaddaşdan yoxla. |
| Çərşənbə axşamı | Dünənki cümlələr və 5 yeni cümlə. |
| Çərşənbə | Qısa video: ingiliscə altyazı ilə 5-10 dəqiqəlik fraqment. |
| Cümə axşamı | Yeni cümlələr və həftənin cümlələrini yazılı yoxlamaq. |
| Cümə | Oxu: sadə hekayədən 1-2 səhifə, tanımadığın sözləri qeyd et. |
| Şənbə | Danışıq: həftənin mövzusunda 2 dəqiqə danış, səsini yaz və dinlə. |
| Bazar | Yüngül gün: həftənin təkrarı və ya sevdiyin serialdan bir səhnə. |
Evdə danışığı necə məşq etməli?
Evdə öyrənənlərin ən böyük narahatlığı danışıqdır: “Kimlə danışacağam?” Əslində danışığın böyük hissəsini tək də məşq etmək olar.
Kölgə üsulu (shadowing)
Qısa audio və ya video götür, hər cümlədən sonra dayandır və diktor necə deyirsə, eyni intonasiya ilə təkrar et. Bu üsul həm tələffüzü, həm də cümlənin ritmini yaxşılaşdırır.
Özünlə danış
Yemək hazırlayanda, yolda gedəndə gördüyün işləri ingiliscə de: “I’m making tea. I’m looking for my keys.” Bilmədiyin sözə rast gələndə qeyd et və sonra öyrən.
Səsini yaz
Telefonun diktofonu ən yaxşı köməkçilərdən biridir. Bir dəqiqəlik danışığını yaz, dinlə və nümunə ilə müqayisə et. FluentED kimi tətbiqlərdə isə səsini süni intellekt yoxlayır və tələffüzündəki səhvləri göstərir. Bir ay sonra ilk yazınla sonuncunu müqayisə edəndə fərqi aydın eşidəcəksən.
Yaddaşdan cümlə qur
Azərbaycanca cümləyə bax və ingiliscəsini özün de. Danışıq da elə budur: fikir var, sözləri yaddaşdan tapmalısan. Bu məşq passiv biliyi aktivə çevirir.
Motivasiyanı necə saxlamalı?
- Hədəfi kiçik qoy. “İngiliscəni öyrənəcəyəm” yox, “bu həftə 30 yeni cümlə”.
- Hər gün eyni vaxtda məşq et. Səhər çaydan sonra və ya yatmazdan əvvəl. Vərdişi gündəlik bir işə bağla.
- Ardıcıllığı qeyd et. Təqvimdə hər günü işarələ. Zənciri qırmamaq özü motivasiya olur.
- Sevdiyin şeylə birləşdir. Futbol, yemək, texnologiya, serial: maraqlı olduğun mövzuda material tap.
- İrəliləyişini gör. Bir ay əvvəl başa düşmədiyin videonu yenidən aç. Fərq səni sevindirəcək.
Nə vaxt kənar köməyə ehtiyac var?
Evdə öyrənmək canlı ünsiyyəti tam əvəz etmir. Bəzən kiminsə səhvini göstərməsi, real söhbət lazımdır. Amma bunun üçün hər gün kursa getmək şərt deyil. Ayda bir neçə dəfə dostunla ingiliscə danışmaq, onlayn danışıq klubuna qoşulmaq, yazdığını yoxlatmaq kifayətdir. Gündəlik işin əsas hissəsini isə evdə, öz rahat tempinlə görə bilərsən. Hansı yolun sənə daha uyğun olduğunu kurs, repetitor və tətbiq müqayisəsində yazmışıq.
İlk ayda nə dəyişəcək?
Bu planla bir ay işləsən, 100-dən çox cümlən olacaq və onların çoxunu düşünmədən deyəcəksən. Qısa videolarda tanış ifadələri eşitməyə başlayacaqsan. Ən vacibi, ingilis dili artıq “nə vaxtsa başlayacağım iş” yox, gündəlik vərdişin olacaq. Davamlı irəliləyiş də məhz buradan başlayır.
Başlamaq üçün ilk addım
Bu axşam 20 dəqiqə ayır. Özün üçün maraqlı bir mövzu seç, 5 cümlə öyrən və onları ucadan de. Sabah eyni vaxtda dünənkiləri təkrarla və yenilərini əlavə et. Evdə ingilis dili öyrənmək məhz belə, kiçik və ardıcıl addımlarla alınır.